Figuur ergonomie

ERGONOMIE site.be

informatie en onderzoek over ergonomie

 

 

Wat is de beste draagwijze van een schooltas ?

 


 

Het dragen van schooltassen is een dagelijkse belasting voor kinderen en studenten. De lange termijneffecten op de rug zijn nog niet bekend, maar het is aannemelijk dat herhaalde belasting van de wervelkolom bijdraagt tot het ontstaan van rugklachten zowel bij volwassenen als bij kinderen. In het kader van vroegtijdige preventie is het dus belangrijk de nodige aandacht te schenken aan schooltassen.

 

De onbelaste toestand en de vier onderzochte draagwijzen: buikzak, rugzak, schoudertas en de boekentas.

 

Zowel het gewicht, de duur van het dragen en de draagwijze bepalen mee de belasting. De klassieke boekentas die in één hand gedragen wordt, is grotendeels verdwenen. Meer dan 90% van de schoolgaande jeugd gebruikt een rugzak. De schoudertas en sportzak worden door ongeveer 10% gekozen. In dit onderzoek wordt de fysiologische en biomechanische belasting vergeleken met de onbelaste toestand. Als alternatieve draagwijze werd een buikzak mee geëvalueerd.

 

Aan 14 hogeschoolstudenten werd gevraagd om gedurende vijf minuten te wandelen op een loopband. Ze droegen telkens 15% van hun lichaamsgewicht in de verschillende types van schooltassen. Dit is even zwaar als kinderen dagelijks doen.

 

Na het meten van het zuurstofverbruik blijken de boekentas en schoudertas het meest belastend te zijn. Tussen een buikzak of een rugzak kon geen verschil gevonden worden. Als regel kan men onthouden dat het zuurstofverbruik toeneemt naarmate het gewicht zich verder weg bevindt van het lichaamszwaartepunt en bij asymmetrische draagwijzen.

 

Zuurstofverbruik voor de verschillende draagwijzen.

 

Door middel van video-opname werd ook de houding van de romp en schouders geregistreerd. Tijdens het dragen van een buikzak neigt de romp een beetje naar achter ter compensatie van het gewicht op de rug. Omgekeerd is er een buiging naar voor toe bij de rugzak. Deze houdingsafwijking is bovendien veel groter dan bij de buikzak. Wordt het schoolgerief gedragen in een boekentas of schoudertas dan is er  niet alleen een voorwaartse buiging van de romp, maar ook een zijwaartse afwijking van het lichaam weg van de last. Dit kan het hogere zuurstofverbruik bij de asymmetrische draagwijzen verklaren. De buikzak daarentegen is het meest rugvriendelijk.

 

Deze bevindingen zijn in overeenstemming met de geregistreerde spieractiviteit door middel van EMG. Bij de buikzak wordt het gangpatroon zoals tijdens het onbelast wandelen het minste verstoord. De rugspieren werken wel meer door de achterwaartse rompneiging. Bij de rugzak ziet men het tegenovergestelde patroon: de rugspieren worden minder en de buikspieren worden juist meer aangesproken. Deze zijn echter niet gewoon om de romp te stabiliseren en doen dit niet helemaal symmetrisch.

 

De spieractiviteit tijdens onbelast wandelen.De spieractiviteit tijdens het dragen van een buikzak.

 

De spieractiviteit tijdens het rugzak dragen.

 

Bij de schoudertas is de afstemming tussen linker (roos) en rechter (blauw) zijde van de rugspieren duidelijk verstoord. Bij de landing van de linkervoet, ongeveer in het midden van de gangcyclus faalt de rompstabilisatie. Dit komt omdat tijdens het steunen op het linker been het gewicht van de tas aan de rechterzijde niet meer ondersteund is. Dit onevenwicht is ook te zien bij de boekentas. De grotere zijwaartse houdingsafwijking heeft als gevolg dat de linkerzijde (licht blauw) van de buikspieren constant meer spieractiviteit vertoont.

De spieractiviteit tijdens het dragen van een schoudertas.  

Men kan dus besluiten dat de buikzak de minste houdingsafwijkingen en de minste verstoring van de rompstabilisatie vertoont tijdens het wandelen. Toch lijkt het ook interessant om een dubbelzak verder te onderzoeken, waarbij de helft vooraan en de helft achteraan wordt gedragen. Hierbij is er ook een evenwicht in het sagittale vlak.

 

 


hoe schooltas dragen - gewicht boekentas - ergonomische rugzakken - dubbelzak - schooltassen - schoolmeubilair - hoge schoolbanken - schoolmeubilair op maat - norm schoolstoelen - statafels -

computers op school - kinderrugschool - pennen

 

 

© 2006-2017 www.ergonomiesite.be - Mailen naar Roeland Motmans