Figuur ergonomie

ERGONOMIE site.be

informatie en onderzoek over ergonomie

 

 

Klapschaat - Figuurschaats - Schaatspakken

 


 

Het optimaal presteren is niet meer een zaak van de schaatser alleen. Ook de wetenschap draagt zijn steentje bij. De evolutie van de wereldrecords in het schaatsen kunnen duidelijk gerelateerd worden aan deze toepassingen::

klapschaats

figuurschaats

schaatspakken

 

 

Klapschaats

 

De klapschaats met scharnier onder de voet.

 

De klapschaats heeft voor een ware revolutie gezorgd in het schaatsen. Onder de bal van de voet bevindt zich een scharnier. Dit laat toe dat de hiel loskomt van het schaatsijzer. Wanneer de schaats van het ijs is gehaald, klapt het ijzer terug naar de schoen. Het oorspronkelijke idee hierachter was dat men de enkel meer zou kunnen strekken en dus beter uitduwen tijdens de afstoot. Dit bleek niet zo, maar het ware voordeel heeft te maken met een betere hefboomwerking. Om een klassieke schaats op te heffen van het ijs wordt de voet geroteerd over de voorste punt van de schaats, zo’n 10 cm voor de voet. Bij de klapschaats ligt het scharnierpunt onder de voet, wat een veel kleinere hefboom betekent voor de kuitspier. Deze hoeft nu niet meer steeds die grote inspanning te leveren. Door een efficiŽnter spiergebruik kan men dus langer harder rijden. Alle wereldrecords werden met seconden verbeterd…

 

Figuurschaats

 

De nieuwe figuurschaats met scharnierende schoen.

 

Onderzoekers aan de universiteit van Delaware hebben de traditionele figuurschaats geredesigned. Het doel was om de plaag van overbelastingsletsels aan de gewrichten bij competitieschaatsers tegen te gaan.

De nieuwe schaats heeft een scharnier in de bot zelf. Hierdoor kan de voet meer gestrekt worden, wat de landing na een sprong mee helpt dempen. Dit is het grote probleem met de traditionele schaats. Door de vaste voetpositie is men gedwongen om te landen op de vlakke schaats, wat een grote piekbelasting (tot 10x het lichaamsgewicht) betekent. Veelvuldige sprongen op training en wedstrijd leiden zo vaak tot aanslepende kwetsuren.

 

Bij de nieuwe schaats kan men de voet strekken tijdens de sprong zodat men landt op de voorvoet en daarna met de rest van de schaats. De landingsduur is langer zodat de impact beter wordt geabsorbeerd, ongeveer 20-30%. Dit is een groot verschil wanneer men dit optelt voor alle sprongen…

 

Het bovenste deel van de schoen kan dus scharnieren, een flexibele rubberen tong laat mee de beweging toe. Opdat de veters niet in de enkels zouden snijden, zijn deze enkel onder het scharnier aanwezig. Bovenaan gebeurt de sluiting met een gesp, vergelijkbaar met skibotten.

 

Na enkele weken gewenning kan men de sprongen terug perfect beheersen. Hoewel het niet oorspronkelijk de bedoeling was, lijkt de prestatie ook te verbeteren voor bepaalde sprongen. In een sport waar het draait om steeds hogere sprongen met steeds meer pirouettes is dit mooi meegenomen…

 

Schaatspakken

 

Raps Airflow Suit, het haaienvinnenpak voor schaatsers, volledig bedekt met ribbles.

 

Wrijving met het ijs vormt 20% van de weerstand die een schaatser ondervindt, de resterende 80% komt van de luchtweerstand. Dit bracht Delftse onderzoekers op het idee om ribbelstroken op het schaatspak aan te brengen. Hierdoor blijft de luchtstroming langer en beter tegen het been plakken. Het principe is vergelijkbaar met een golfballetje waar de kuiltjes zorgen voor minder luchtweerstand of de ruwere zones op een vliegtuigvleugel. Na metingen in een windtunnel bleken de plakstroken op de onderbenen en het hoofd minstens 5% minder weerstand te geven. De volgende stap was een heel ribpak, Raps Airflow Suit, of het haaienvinnenpak voor schaatsers. Het naadloze lycra pak heeft ribbels van 0,1 tot 0,5mm diep en zo’n 5mm breed. Deze moeten dus de turbulente luchtstroming omzetten in laminaire…

 

Nike Swift Skin Suit, het aërdodynamische schaatspak.

Nike Swift Skin Suit.

 

Nike had speciaal voor de Olympische Winterspelen van 2002 het Swift Skin Suit ontwikkeld voor schaatsers. Zes verschillende textiel worden op strategische plaatsen aangebracht om de luchtweerstand te verminderen. De gladde stof aan rug, bovenbenen en borst vermijdt dat er lucht kan gevangen blijven in de plooien. De naden zijn volgens de richting van de luchtstroming gestikt. Ruwere of geribde stroken aan de onderbenen en het hoofd zorgen voor een snellere luchtpassage aan de voorarmen wordt er dan weer een dunnere stof voorzien. Er waren verschillende pakken voor de langebaanrijders en shorttrackers. Het sprinterspak laat het minste lucht door en is het meest aŽrodynamisch. De stayers kregen een meer ventilerende versie...

 

De vraag is nu waar de volgende evolutie ons naartoe zal leiden? De weerstand tussen ijs en schaats biedt nog perspectieven. Voor de moment is de schaats standaard 1,1mm breed. In functie van het gewicht van de schaatser en de ronding van het ijzer zijn hier misschien ook nog mogelijkheden…

 

 


sport en ergonomie - loopschoenen - zwempakken - startblok zwemmen - schaatsen - fietsmaten - tennisracket - sportBH

 

 

© 2006-2017 www.ergonomiesite.be - Mailen naar Roeland Motmans