Figuur ergonomie

ERGONOMIE site.be

informatie en onderzoek over ergonomie

 

 

Zit-sta tafels: minder zitten, meer staan?

 


 

Langdurig zitten op zich is een risicofactor voor lage rugpijn en de gezondheid in het algemeen. In sommige beroepen zoals callcenters zitten werknemers meer dan 90% van hun werktijd. Interventies om meer beweging op het werk te stimuleren, hebben echter geen effect op de duur dat mensen zitten [1]. Een zit-sta tafel doet dat wel... Er wordt minder lang gezeten.

 

Zit-statafel.

 

Minder zitten...

Zit-sta tafels laten toe dat afwisselend zittend en staand wordt gewerkt. Hierdoor zou men minder lang en minder lang aan één stuk zitten op het werk. Sommige resultaten zijn bescheiden, maar globaal zit men één uur minder per dag...

 

Bij 131 callcenter medewerkers uit Zweden werd het zitgedrag vergeleken tussen de bellers aan een zit-sta tafel en aan een gewone bureautafel. De duur dat men zittend werkt was gemiddeld 5,3% minder na het invoeren van de zit-sta tafels. Op een shift van acht uur betekent dat 25 minuten minder zitten. De duur van de zitperiodes en het aantal afwisselingen tussen zitten en staan/wandelen bleven nagenoeg gelijk [2].

 

In een Amerikaanse onderneming kregen de mensen van het departement gezondheidspromotie een zit-sta tafel. Ze doen vooral bureauwerk. Het zitgedrag werd bevraagd voor de installatie van de tafels en één maand erna. Gemiddeld zaten de werknemers 66 minuter minder per dag, de rug- en nekpijn verminderde met 54% en ze voelden zich beter [3].

 

Bij de renovatie van een Australisch overheidsbedrijf, gericht op management training, werd gekozen voor zit-sta tafels. De individuele kantoren werden uitgerust met een zit-sta tafel, in het landschapskantoor waren 10% van de werkplekken willekeurig ermee uitgerust. De gemiddelde zittijd na drie maanden daalde van 85% naar 60% van de werktijd ofwel met 102 minuten. Argumenten die aanzetten tot het gebruik van de zit-sta tafels waren een betere gezondheid, zelfde of hogere productiviteit en makkelijke verstelbaarheid (manueel verstelbare tafels werden minder vaak ingesteld) [4].

 

Nog straffere resultaten werden gevonden in een studie bij Australische gezondheidsonderzoekers, waarbij de beeldschermwerkers 43% minder lang zittend werkten. Dit kwam overeen met 143 minuten minder lang zitten vergeleken met de controlegroep. Op totale dagbasis echter was het effect minder groot (97 min), wat suggereert dat deze mensen thuis meer gingen zitten ter compensatie [5].

 

...het komt niet vanzelf

Enkel het voorzien van zit-sta tafels is niet voldoende, werknemers gaan immers niet automatisch afwisselen tussen een zittende en staande werkhouding. Ongeveer 60% van de beeldschermwerkers van vier Zweedse bedrijven, gebruikten de zit-sta tafels slechts één keer per maand. Ervaren pijn gedurende het voorbije jaar of opleiding over het gebruik van de werktafel leidden wel tot een matige toename in gebruik [6].

 

Een Amerikaanse labostudie die een duidelijke positieve invloed van opleiding op het gebruik van de zit-sta tafel vond, maakte gebruik verplichte staperiodes in combinatie met een opleiding en reminders. Na een korte interventie van drie weken werkten deze mensen inderdaad meer staand aan de computer, bijna één uur op dagbasis. Het effect op langere termijn is echter niet gekend [7].

 

Minder zitten betekent een gedragsverandering. Een zit-statafel zorgt dat de omgeving uitnodigt om meer staand te werken. Toch is ondersteuning vanuit de organisatie, individuele bewustwording via technologie en individuele tips/doelen/coaching nodig om tot een duurzame verandering te komen.

 

Een zit-statafel heeft potentieel

Het concept van zit-sta tafels is niet nieuw in de ergonomie. Eerder onderzoek heeft reeds aangetoond dat afwisseling tussen zitten en staan positieve effecten heeft: minder lichamelijke klachten, minder vermoeidheid en meer energieverbruik terwijl de werkprestaties gelijk blijven [8,9].

 

In Zweden is de zit-sta tafel mee opgenomen in een overeenkomst tussen de verschillende callcenters. Als gebruiksrichtlijn kan 20 minuten staand werken per uur beeldschermwerk gehanteerd worden. Hiermee zijn ze een pionier op wereldvlak. In Australië en Amerika worden zit-sta tafels slechts voorzien in het geval van specifieke klachten. De troef als preventieve maatregel wordt niet uitgespeeld [2]...

 

 

[1] Chau ea 2010. Are workplace interventions to reduce sitting effective? A systematic review. Prev Med 51: 352-356.

[2] Straker ea 2013. Sit-stand desks in call centres: associations of use and ergonomic awareness with sedentary behavior. Appl Ergon 2013; 44(4): 517-22.

[3] Pronk ea 2012 Reducing occupational sitting time and improving worker health: the take-a-stand project, 2011. Prev Chronic Dis 2012; 9: 110323.

[4] Grunseit 2013 "Thinking on your fee": A qualitative evaluation of sit-stand desks in an Australian workplace. BMC Public Health 2013; 13 (1): 365.

[5] Alkhajah ea 2012. Sit-stand workstations: a pilot intervention to reduce office sitting time. Am J Preve Med 43: 298-303.

[6] Wilks ea 2006. The introduciton of sit-stand tables: aspects of attitudes, compliance and satisfaction. Appl Ergon 37: 359-365.

[7] Robertson ea 2013 Office ergonomics training and a sit-stand workstation: effects on musculoskeletal and visual symptoms and performance of office workers. Appl Erg 44: 73-85.

[8] Straker, Mathiassen 2009. Increased physical work loads in modern work - a necessity for better health and performance? Ergonomics 52: 1215-1225.

[9] Huseman ea 2009. Comparisons of musculoskeletal complaints and data entry between a sitting and a sit-stand workstation paradigm. Hum Factors 51: 310-320.

 

 


zitten is nieuwe roken - gezondheidsrisico - Stand Up Australia - zitgedrag - zit-statafel - stapauzes -

sit less, stand up, move more - minder zitten - dynamisch kantoor - loopband

 

 

© 2006-2017 www.ergonomiesite.be - Mailen naar Roeland Motmans