Figuur ergonomie

ERGONOMIE site.be

informatie en onderzoek over ergonomie

 

 

"Ergonomische" toetsenborden

 


 

Op een klassiek toetsenbord zullen de polsen zich in een onnatuurlijke positie bevinden [1]. De handpalmen zijn volledig naar binnen gedraaid, wat pronatie wordt genoemd. Ze vertonen eveneens een zijwaartse afwijking naar de pinkzijde toe of ulnaire deviatie. Ook staan de polsen in extensie, ze staan wat omhoog. Deze ongunstige houdingen zorgen ervoor dat dagelijks intensief typen op termijn kan leiden tot overbelasting. Dit heeft aanleiding gegeven tot het ontwerpen van allerlei “ergonomische” toetsenborden.

 

Een klassiek toetsenbord lokt een ongunstige houding van de pols uit.

 

Om de ulnaire deviatie te verminderen bestaan er de toetsenborden met split. De toetsen staan in twee helften onder een bepaalde hoek gegroepeerd. Deze hoek is vast of kan door de gebruiker zelf ingesteld worden. Onderzoeken tonen een duidelijke vermindering aan van de zijwaartse polsafwijking [2,3,4,5,6]. De invloed op pronatie en extensie is minder groot. Ook blijkt een opstelling van de toetsen onder een vaste hoek van 12° het best te scoren [4]. Dit is enigszins verwonderlijk vermits niet alle beeldschermwerkers eenzelfde schouderbreedte hebben. De verklaring hiervoor is dat de gebruikers niet goed weten onder welke hoek ze nu juist het toetsenbord best moeten instellen.

 

Split toetsenbord Microsoft Natural EliteSplit toetsenbord GoldTouch.  De opening tussen de twee helften kan door de gebruiker zelf gekozen worden.

Microsoft Natural Elite® Gold Touch®

 

 

Toetsenborden die de pronatie of draaiing van de voorarm willen tegengaan, staan zijwaarts gekanteld. Het toetsenbord komt dan naar het midden toe wat omhoog. Deze laterale helling kan vast of instelbaar zijn. Dit type toetsenborden blijken ook effectief de pronatie en ulnaire deviatie te verminderen [5,6]. Het verticale toetsenbord gaat nog een stap verder. De hand staat dan zo goed als in een neutrale positie. Dit heeft positieve gevolgen voor de vingerstrekkers, voor de houdingsspieren werd geen verschil in spieracitiviteit vastgesteld [7]. Het spreekt voor zich dat er enige gewenning nodig is om met dit toetsenbord overweg te kunnen. Toch zou de leerperiode relatief snel zijn voor professionele beeldschermwerkers. Men moet bovendien blind kunnen typen. De typprestatie is echter vergelijkbaar met een klassiek toetsenbord. Er wordt even snel gewerkt en het aantal fouten is gelijkaardig. Door de ontspannen houding van de armen verkozen de proefpersonen het verticale toetsenbord boven de klassieke rechte variant.

 

Gekanteld toetsenbrod ErgoLogicGekanteld toetsenbord SafeType

ErgoLogic® Safe Type®

 

Een laatste groep van toetsenborden proberen de extensie of het overstrekken van de polsen te verminderen. Door de toetsen te laten wegzinken, zullen de handen dieper in het toetsenbord komen te liggen. Zo behouden de polsen een rechtere positie. De extensie wordt duidelijk gereduceerd. Door de schuine opstelling van de toetsen bij het Kinesis toetsenbord zal ook de ulnaire deviatie verminderen [8]. Vaak wordt ook een steun voor de handpalmen voorzien aan het toetsenbord. Dit zou ook kunnen bijdragen tot een meer neutrale houding. Dit zijn geen polssteunen omdat dan het gevaar bestaat dat men tijdens het typen hierop gaat rusten, waardoor de zijwaartse rotaties zouden toenemen. Een andere manier om extensie te beperken is het toetsenbord in zijn geheel naar achter laten inclineren. Deze negatieve helling vraagt ook een lagere opstelling van de tafel beneden ellebooghoogte.

 

Toetsenbord Kinesis met verzonken toetsen.Hellend toetsenbord Microsoft Natural Ergonomic

Kinesis® Microsoft Natural Ergonomic®

 

 

Hoe groter deze negatieve helling, hoe meer de beeldschermwerkers in en rond de neutrale zone van de pols werken [9,10,11]. Subjectief wordt gemiddeld een helling van ongeveer -10° verkozen. De typsnelheid is dan ook het snelst. Onderzoek naar spieractiviteit geeft geen eenduidig resultaat. Ook hier wordt verondersteld dat men met professionele gebruikers, die blind kunnen typen, te maken heeft. Wanneer dit niet het geval is, kan men juiste slechtere houdingen verwachten met een negatieve geheld toetsenbord. Men zal dan extra het hoofd moeten buigen om de letters te kunnen lezen op het toetsenbord. Voor deze mensen is het beter om de voetjes achteraan het klavier te gebruiken zodat het wat omhoog helt. Zo zal de buiging in de nek minder groot zijn.

 

Het toetsenbord wordt geplaatst op een naar beneden hellend vlak.
 

De meeste toetsenborden combineren deze drie principes. Het toetsenbord van Microsoft “Natural Ergonomic” heeft een vaste split van 12°, helt 14° zijwaarts en de opwaartse helling is 0° (zonder opzetstuk). In een recente studie waarin zes verschillende toetsenborden werden vergeleken scoorde dit als beste [12].

 

Ook moeten er enige bedenkingen gemaakt worden bij deze studies naar toetsenborden. Meestal worden de houdingen van de pols geëvalueerd. De totale zithouding wordt niet mee bekeken. De gekantelde en gehelde toetsenborden hebben zo een positief effect op de handpositie, maar de invloed op de nekpositie blijft onbekend. Een alternatief toetsenbord op zich zal geen wondermiddel zijn. Het kan enkel een meerwaarde betekenen bovenop een correct opgestelde beeldschermwerkplek. EMG studies tonen een laag constant signaal zonder veel verschillen te vinden [10]. De aanpassingstijd aan deze alternatieve toetsenborden blijkt over het algemeen wel snel te verlopen. De invloed op pijn en vermoeidheid is echter niet betekenisvol [13]. Om het preventieve effect van deze ergonomische toetsenborden hard te maken, zou een prospectieve en gerandomiseerde studie nodig zijn.

 

[1] Serina ER, Tal R, Rempel D. 1999 Wrist and forearm postures and motions during typing. Ergonomics 42 (7): 938-951.

[2] Marklin RW, Simoneau GG. 2001 Effect of setup configurations of split computer keyboards on wrist angle. Phys Ther 81 (4): 1038-48.

[3] Marklin RW, Simoneau GG, Monroe. 1999 Wrist and forearm posture from typing on split and vertically inclined computer keyboards. Human Factors 41 (4): 559-69.

[4] Zecevic A, Miller DI, Harbum K. 2000 An evaluation of the ergonomics of three computer keyboards. Ergonomics 43 (1): 55-72.

[5] Baker NA, Cidboy EL. 2006 The effect of three alternative keyboard designs on forearm pronation, wrist extension, and ulnar deviation: a meta-analysis. Am J Occup Ther 60 (1): 40-49.

[6] Marklin RW, Simoneau GG. 2004 Design features of alternative computer keyboards: a review of experimental data. Orthop Sports Phys Ther 34 (10): 638-49.

[7] van Galen GP, Liesker H, de Haan A. 2007 Effects of a vertical keyboard design on typing performance, user comfort and muscle tension. Appl Ergon 44 (1): 99-107.

[8] Chen C, Burastero S, Tittiranonda P, Hollerbach K, Shih M, Denhoy R. 1994 Quantitative evaluation of 4 computer keyboards: wrist posture and typing performance. Proceedings of the Human Factors and Ergonomics Society 38th Annual Meeting, 2, (Santa Monica), 1094-1098.

[9] Woods M, Babski-Reeves K. 2005 Effects of negatively sloped keyboard wedges on risk factors for upper extremity work-related musculoskeletal disorders and user performance. Ergonomics 48 (15): 1793-808.

[10] Simoneau CG, Marklin RW, Berman JE. 2003 Effect of computer keyboard slope on wrist position and forearm electromyography of typists without musculoskeletal disorders. Phys Ther 83 (9): 816-30.

[11] Hedge A, Powers JR. 1995 Wrist postures while keyboarding: effects of a negative slope keyboard system and full motion forearm support. Ergonomics 38 (3): 508-517.

[12] Rempel D, Barr A, Brafman D, Young E. 2006 The effect of six keyboard designs on wrist and forearm postures. Appl Ergon 2007: in press.

[13] Swanson NG, Galinsky TL, Cole LL, Pan CS, Sauter SL. 1997 The impact of keyboard design on comfort and productivity in a text-entry task. Appl Ergon 28 (1): 9-16.

   


PC werkplek - bureaustoel - bureautafel - beeldscherm - toetsenbord - muis - documentenhouder - verlichting - landschapskantoor - kantoorruimte - inrichting - tablet - laptop - zit-statafel - loopband

 

 

© 2006-2017 www.ergonomiesite.be - Mailen naar Roeland Motmans