Figuur ergonomie

ERGONOMIE site.be

informatie en onderzoek over ergonomie

 

 

Computermuis

 


 

Zoals bij de toetsenborden bestaan er veel alternatieve modellen van muizen op de markt. Ze streven eveneens naar een meer neutrale houding van de pols. Een bijkomend aandachtspunt is hier de zijwaartse positie van de bovenarm tijdens het bedienen van de muis. Door het numeriek gedeelte aan het toetsenbord wordt de muis steeds een beetje weg van het lichaam bediend. Dit moet men zoveel mogelijk vermijden.

 

Een klassieke muis die wordt vastgenomen met de pols in een gebogen, gedraaide en gestrekte positie.

 

Bij de klassieke muis staat de hand in pronatie (handpalm naar beneden) en extensie (pols omhoog). De bewegingen gebeuren meestal vanuit de pols. De zijwaartse beweging naar de pink toe is ulnaire deviatie, naar de duim toe radiale deviatie. Deze bewegingen gebeuren voornamelijk door kleine spiertjes vanuit de pols. Langdurig spierwerk van de voorarm en extreme polsposities zijn echter gerelateerd aan overbelastingsletsels [1].

 

Anir verticale muis.

 

Een verticale muis probeert deze problemen op te lossen. De hand rust in een natuurlijke houding en de bediening gebeurt door bewegingen van de hele arm.
Dit wordt ook bevestigd in onderzoek [2]. De ulnaire deviatie en extensie zijn duidelijk minder bij de verticale muis. De kleine voorarmspiertjes die instaan voor deze bewegingen vertonen ook een lagere EMG activiteit. Door de meer ontspannen houding in de pols was er ook minder kracht nodig om te klikken. Voor de monnikskapsspier (m. Trapezius) die de arm draagt was er geen verschil in spieractiveit te vinden. Toch was het ongemak in de schouders en pols minder bij de verticale muis. Doordat de beweging gebeurt door de grotere armspieren zou dit de nauwkeurigheid van het muizen in het gedrang brengen. Na een gewenningsperiode blijkt echter het prestatieniveau en subjectieve comfort gelijkaardig te zijn aan de klassieke muis.
Ook in de praktijk geeft de verticale computermuis goede resultaten [3]. Zes maanden na de invoering ervan vertoonden de beeldschermwerkers minder pijn in nek, schouders, voorarmen en handen. De vermindering van overbelastingsletsels is ook blijvend over een periode van meerdere jaren.

 

Trackball waarbij de scrolbeweging gebeurt door de duim.

 
Een andere mogelijkheid om de kleine repetitieve bewegingen van de pols uit te schakelen is een trackball. Deze vertoont gemiddeld minder ulnaire deviatie, de extensie van de pols is echter groter. De extreme houdingsafwijkingen echter zijn kleiner dan bij een klassieke muis. Toch bleek dat er grote verschillen tussen de gebruikers onderling zijn. Voor de ene scoort een muis beter, voor de ander een trackball. De keuze dient dan ook individueel te gebeuren [4]. Men kan zich ook de vraag stellen of de problemen bij een trackball niet naar de duim zullen verplaatst worden. Deze neemt nu alle bewegingen voor zijn rekening en zal daardoor zwaar belast worden.

 

Voor meer grafische taken werden een tekentablet met touch pen onderzocht, die nauwkeurig en precies werken toelaten. De spieractiviteit van de armspieren is inderdaad lager fijnmotorische bewegingen. Vanaf dag twee werd ook de presatie op tekentaken beter [5].

 
Tot zover de beperkte bevindingen uit wetenschappelijk onderzoek, die in schril contrast staan tot de vele varianten die te vinden zijn op de markt.
Wat de klassieke muis betreft zijn er enerzijds de bolmuizen en anderzijds de optische muizen. Deze laatsten bewegen vlotter en geven minder weerstand. Ook is er een verschil tussen muizen met en zonder scrollwiel. Men neemt aan dat er minder bewegingen vanuit de pols gebeuren wanneer men kan scrollen. Deze beweging gebeurt wel steeds met de wijsvinger.

 

De Whale muis wordt bewogen vanuit de arm en is in verschillende maten verkrijgbaar.De Hippus laat de hand rusten in een meer neutrale positie.De trilmuis maakt de gebruiker attent na 10 seconden pauzeren zonder beweging.

Whale® muis Horse® muis Hoverstop® trilmuis

 

Ook het statische spierwerk dat optreedt wanneer men constant de hand op de muis laat rusten, zou aanzienlijk zijn. Om het vasthouden van de muis tijdens rustpauzes te verminderen bestaat er de trilmuis. Wanneer ze gedurende tien seconden contact detecteert zonder beweging, begint deze muis te trillen. De beeldschermwerker wordt er zo attent op gemaakt om de hand te laten rusten langs de muis en na een tijdje wordt dit een automatisme.

 

[1] Keir PJ, Bach JM, Rempel D. 1999 Effects of computer mouse design and task on carpal tunnel pressure. Ergonomics 42 (10): 1350-1360.

[2] Gustafsson E, Hagberg M. 2003 Computer mouse use in two different hand positions: exposure, comfort, exertion and productivity. Appl Ergon 34: 107-113.

[3] Aäras A, Dainoff M, Ro O, Thoresen M. 2002 Can a more neutral position of the forearm when operating a computer mouse reduce the pain level for VDU operators? Int J Ind Erg 30: 307-324.

[4] Burgess-Limercik R, Shemmell J, Scadden R, Plooy A. 1999 Wrist posture during computer pointing device use. Clin Biomech 14 (4): 280-6.

[5] Kotani K, Horii K. 2003 An analysis of muscular load and performance in using a pen-tablet system. J Appl Physiol Human Sci 22 (2): 89-95.

 

 


PC werkplek - bureaustoel - bureautafel - beeldscherm - toetsenbord - muis - documentenhouder - verlichting - landschapskantoor - kantoorruimte - inrichting - tablet - laptop - zit-statafel - loopband

 

 

© 2006-2017 www.ergonomiesite.be - Mailen naar Roeland Motmans