Figuur ergonomie

ERGONOMIE site.be

informatie en onderzoek over ergonomie

 

 

Huidige inzichten en evoluties in ergonomie
 


 

Op het Congres Navorming 2.0 van het PVI werd gevraagd wat er reilt en zeilt binnen de ergonomiewereld anno 2014. Wat is ergonomie, welke wetgeving is er, wie is preventieadviseur ergonomie en waarom moet een bedrijf aan ergonomie doen...

 

Wat is ergonomie? Beeldschermwerk
Volgens Google Images is ergonomie beeldschermwerk. Dat is ook het beeld dat de man in de straat heeft bij het horen van de term ergonomie. Op zich hoeft dat niet te verwonderen vermits het KB Werken met beeldschermapparatuur reeds meer dan 20 jaar bestaat. Beeldschermenwerk dient in de eerste plaats voorkomen te worden. Gezien de exponentiële groei van de tertiaire sector in de afgelopen decennia is daar niet veel van in huis gekomen. Ook in de toekomst zal kantoorergonomie een belangrijke topic blijven. Met het voorstel voor het nieuwe KB rond de tarifiëring van externe preventiediensten wordt het periodiek medisch onderzoek afgeschaft worden en vervangen worden door een beleidsadvies, gebaseerd op een werkplekbezoek.

 

Schermen worden groter, schermen worden kleiner
De afgelopen jaren zijn de schermen steeds groter geworden. Waar 19" schermen het een tijdje als standaard hebben uitgehouden, lijkt het 24" formaat de opvolger te worden. Met de dot pitch als maat voor leesbaarheid bereiken deze schermen eenzelfde niveau van leesbaarheid als het 19" scherm. De resolutie neemt immers ook steeds toe met het formaat zodat de effectieve tekengrootte niet mee groter wordt. De optimale kijkafstand van armlengte afstand of 50 tot 70 cm is daardoor nog steeds van kracht.
 
Met de laptop, netbook, tablet en smartphone worden de schermen ook steeds kleiner. Hoewel oorspronkelijk niet bedoeld om lange tijd op te werken, zal de intrede van tablet en smartphone niet tegen te houden zijn op de werkvloer. Omwille van de beperkte leesbaarheid geldt de richtlijn dat mobiele devices best aangesloten worden op een extern scherm met een extern toetsenbord. Dit heeft wel implicaties op de flexwerkplek van morgen, er zou standaard een scherm en toetsenbord moeten klaar staan. De beeldschermwerker plugt vervolgens zijn nodige apparaat in. Met het draadloos internet zal in de toekomst deze verbinding direct via Wifi gebeuren.

 

Zitten is dodelijk
Langdurig zitten vertoont een verband met hart- en vaataandoeningen, diabetes, kanker en vroegtijdig overlijden. Regelmatig sporten verandert daar niets aan. Oplossingen om minder te zitten, hebben regelmatig de media gehaald in 2013. De zit-statafels lijken een interessante optie. Grosso modo zullen de beeldschermwerkers in totaal ongeveer één uur minder zittend werken. De loopband wordt ook als mogelijkheid gepresenteerd met als doel het minder zitten en meer bewegen te combineren. De grootmotorische bewegingen van het stappen beïnvloeden echter de productiviteit van het fijnmotorische typen en muizen nadelig. Toch zijn er ook onderzoeken die geen nadeel vinden. Centrale statafels in het midden van het landschapskantoor kunnen een alternatief bieden voor de individuele zit-statafels. Toch blijken deze niet zo vaak gebruikt te worden, waardoor het effect eerder beperkt blijft.
Om een meer blijvend effect te realiseren en minder afhankelijk te zijn van het gedrag, tracht een dynamische kantoorinrichting de medewerkers spontaan aan te zetten tot minder zitten en meer houdingsafwisseling. Verschillende taken gebeuren in verschillend ruimtes in verschillende houdingen. Op deze manier kan men ook het storende lawaai uit het landschapskantoor halen of een open office doorbreken.

 

Wat is ergonomie? Manueel hanteren van lasten
Op de werkvloer is ergonomie ook gekend van het manueel hanteren van lasten. Zoals Google Images staat dit voor de meeste mensen synoniem voor het tillen van lasten. Toch vallen het trekken en duwen, repetitief hanteren van lichte lasten en het verplaatsen van mensen ook onder dit KB manueel hanteren van lasten (1993).

 
Het voorkomen van het risico is de eerste doelstelling en daar kan ergonomie succesverhalen boeken. De evolutie kan vanuit de sector zelf komen zoals bijvoorbeeld de zorgsector. Patiënten worden niet meer getild, maar verplaatst. De verschillende hulpmiddelen hebben het werk fysiek minder belastend gemaakt. Een goede werkmethode blijft uiteraard een nuttige aanvulling. Het niet meer tillen kan ook vanuit de inspectie gestuurd worden. In Nederland werd de bagage-afhandeling op de vlieghavens aangepakt met als motto "geen handen aan de valiezen". Dit heeft geleid tot de introductie van een tilrobot, transportbanden, vacuüm tilhulpen, enz.... op Schiphol. Resultaat is een aanvaardbare fysiek belasting, maar ook een toegenomen capaciteit van 50 naar 70 miljoen koffers per jaar. Welzijn en productiviteit gaan hand in hand.

 
Deze invalshoek kan ook in België mogelijkheden bieden. Sector, inspectie en externe diensten moeten meer de handen in elkaar slaan om aan effectieve preventie te doen. Afvalophaling, bagage-afhandeling, de bouw,... blijven het nieuws halen omwille van het zware werk en de werkdruk. Daar is een meer globale aanpak voor nodig.

 

Risicobeoordeling manueel hanteren van lasten
Wanneer het tillen niet voorkomen kan worden, dient het risico beoordeeld te worden. Een risicoanalyse manueel hanteren van lasten is belangrijk om een globaal beeld van de fysieke belasting van het werk te hebben. Dit vormt de basis voor het opstellen van een tewerkstellingsplan voor oudere werknemers (CAO104). De maatregelen uit de risicoanalyse ergonomie kunnen gewoon overgenomen worden. Deze aanpak leidde bij BMW tot een productiviteitsverhoging van 7% terwijl het ziekteverzuim daalde van 7 naar 2%. Ook in het kader van een ziekteverzuimbeleid of jobreïntegratie dient men de fysieke en mentale vereisten van het werk te kennen. Op die manier kan de arbeidsgeneesheer aan jobmatching doen op basis van de mogelijkheden en beperkingen van een bepaald individu.

 

Wat is ergonomie? Definitie IEA
De internationale ergonomievereniging (IEA) formuleert een overkoepelende definitie van ergonomie. Centrale begrippen zijn wetenschappelijke discipline, ontwerpen, welzijn van de mens en verhoogde productiviteit. Verder wordt een opdeling tussen fysieke, cognitieve en organisatie ergonomie. De Welzijnswet heeft in België ergonomie sterk gestuurd in het vak van de fysieke ergonomie. De discipline krijgt vooral de rol om fysieke overbelastingsklachten te vermijden. De ergonoom dient zich daarom te profileren als specialist van de fysieke belasting.

 
Toch is ergonomie breder en heeft het vakgebied nog andere troeven om uit te spelen. Internationaal gezien vallen omgevingsfactoren en mentale aspecten ook onder ergonomie. Door de opsplitsing in welzijnsdomeinen van Welzijdswet zitten deze aspecten op het raakvlak met arbeidshygiëne en psychosociale aspecten. Daardoor blijven ze soms door beide partijen te weinig belicht.

 
Samengevat heeft een ergonomiebeleid drie peilers: ontwerp, risicoanalyse en instructies. Wanneer ergonomie in België kan groeien op vlak van ontwerp en risicoanalyse, zullen de instructies rond werkmethode effectief tot hun recht komen.

 

 


wat is ergonomie - wie is ergonoom - wanneer is iets ergonomisch - ergonomieverenigingen - opleidingen ergonomie - human factors - RSI - universal design - design for all

 

 

© 2006-2017 www.ergonomiesite.be - Mailen naar Roeland Motmans