Figuur ergonomie

ERGONOMIE site.be

informatie en onderzoek over ergonomie

 

 

De boekentas : een zwaar probleem?!

 

Imbrechts K, Schorpion B, Van Havere E. 2005 De schooltas: een zwaar probleem ?!

Projectwerk Ergonomie, Opleiding Preventieadviseur niveau I, Pellenberg: Lucina (KULeuven)


 

Probleemstelling

Om de rugklachten bij volwassen aan te pakken is het noodzakelijk reeds in de kindertijd preventief te handelen door de belasting op de rug zo laag mogelijk te houden. Het schoolmilieu speelt hierin ook een rol: onaangepast schoolmeubilair, te weinig beweging en het overgewicht van de schooltassen. Kinderen nemen niet alleen schoolboeken mee, maar ook sportkledij, woordenboek, spelmateriaal,... Daar zit ongeveer 40% ballast bij die de kinderen strikt genomen die dag niet nodig hebben.

 

Weegactie

Het doel van de weegactie was om het gewicht van boekentassen in kaart te brengen in de scholengemeenschap van Vilvoorde en preventiemaatregelen voor de toekomst voor te stellen. Een totaal van 310 leerlingen van het vierde leerjaar tot het tweede middelbaar werden gewogen met en zonder boekentas.

Het gewicht van de schooltas wordt uitgedrukt als percentage van het lichaamsgewicht van de leerling. In de onderstaande figuur worden deze waarden per leeftijd weergegeven.

 

Gewicht schooltassen in functie van leeftijd.

 

De leerlingen uit het eerste middelbaar (12-13 jaar) dragen gemiddeld de zwaarste boekentassen. Daarna neemt het gewicht van de tassen af en worden de kinderen ook zwaarder. In totaal draagt toch 55% van de onderzochte leerlingen een schooltas die meer weegt dan 10% hun eigen lichaamsgewicht. Deze waarde wordt vaak gebruikt als grens voor een te zware boekentas. Daarboven treden namelijk meer houdingsafwijkingen op. In deze studie werden waarden gevonden tot 28,6%. Dat het ook anders kan bewijzen de minimumwaarde van 2,3%.

Leerlingen onderschatten het gewicht van hun schooltassen. Dat bleek uit een schriftelijke vragenlijst die 733 kinderen met hun ouders invulden. Slechts 38% beoordeelt hun boekentas subjectief als te zwaar. De leerlingen die met de fiets naar school gaan, hebben minder last van rugklachten ten opzichte van die met het openbaar vervoer of de auto komen. Nochtans gebruikt slechts 18% van de fietsers hun bagagedrager om de boekentas op te vervoeren.

 

Preventiemaatregelen

Om de rugbelasting door schooltassen te verminderen, is een totaalbenadering nodig. Daarom worden de preventievoorstellen gerangschikt volgens het MUOPO principe.

Mens = de leerling

Draag rugzak over beide schouders

Gebruik bagagedrager van de fiets

Til met gebogen knieën

Laat overbodige dingen thuis

Laat boeken die je niet nodig hebt voor huiswerk op school

Drank op school kopen

Koop geen dikke agenda

Stop de zwaarste voorwerpen zoals boeken en mappen in het gedeelte dat het dichst bij je rug gelegen is

Gebruik losbladige werkschriften

Uitrusting = de schooltas

Dubbelzak is meest efficiënte draagwijze

Rugzak is minder belastend dan schoudertas en boekentas in de hand

Een trolly of boekentas op wieltjes is weinig vermoeiend tijdens het rijden, maar moet ook getild worden, dus hou het zo licht mogelijk.

Organisatie

= school

= leerkrachten

Voorzie kluisjes

Bij uitgevers aandringen op lichtere boeken

Naslagwerken in klaslokaal

Voorlichting tillen, dragen en afdoen tas

Toestemmen om één boek per twee studenten te gebruiken in de les

Losbladige systemen

Duidelijk afspraken maken over mee te nemen boeken

Extra exemplaren op school voorzien van zware boeken

Product = hulpmiddelen

Affichecampagne op school

Uitnodigen Kinderrugschool

Kluisjes of opbergruimte voorzien

Omgeving = ouders

Koop dubbelzak of rugzak

Let erop dat kind zo min mogelijk overbodige dingen meeneemt

Help uw kind met het maken van van de schooltas

Vertel hoe zware dingen getild moeten worden (met rechte rug en door knieën buigen) en hoe een tas gedragen moet worden (symmetrisch, beide schouderbanden)

Controleer regelmatig het gewicht van de schooltas

 

 


Eindwerken:

Dynamische en mobiele armsteun (2010)

Werkpost "Fenderliner": kosteneffectieve oplossingen (2010)

Opleidingen tillen van lasten: wat zeggen de opleiders zelf? (2010)

Fysieke belasting tijdens het monteren van deurglas bij Ford Genk (2008)

Ghobes, globale houdings- en bewegingsscreening (2008)

Eén groot beeldscherm of twee kleine beeldschermen (2008)

Sensibilisering voor te zware boekentassen op school (2008)

Kanban-voerder, ergonomische verbeteringen (2007)

Weegactie van boekentassen op school en preventieve aanpak (2005)

 

 

© 2006-2017 www.ergonomiesite.be - Mailen naar Roeland Motmans